Ο πόνος στον ώμο είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης στον ορθοπαιδικό, τόσο για αθλητές, όσο και για άτομα που δεν ασκούνται συστηματικά. Ιδιαίτερα σε όσους κάνουν βάρη ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες με επαναλαμβανόμενες κινήσεις (όπως κολύμβηση, τένις ή crossfit), η άρθρωση του ώμου επιβαρύνεται σημαντικά. Ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσει κανείς αν πρόκειται για έναν απλό πόνο ή για κάποιον σοβαρότερο τραυματισμό. Ο Εμμανουήλ Μπριλάκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος, μας αναλύει το θέμα και μας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τα αίτια, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του πόνου στον ώμο.
Ο ώμος: μια ευάλωτη αλλά εντυπωσιακή άρθρωση
Ο ώμος είναι η πιο κινητή άρθρωση του σώματος, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά λειτουργική, αλλά και επιρρεπή σε τραυματισμούς. Η σταθερότητά της εξαρτάται κυρίως από τους μυς και τους τένοντες –κυρίως από το λεγόμενο στροφικό πέταλο (rotator cuff)– και όχι τόσο από τα οστά. Γι’ αυτό και μια μικρή ανισορροπία στη μυϊκή ενδυνάμωση ή η λανθασμένη τεχνική σε ασκήσεις μπορεί να προκαλέσει βλάβες.
Πότε ο πόνος είναι “αθώος”;
Μετά από έντονη προπόνηση, είναι φυσιολογικό να εμφανίζεται ένας ήπιος μυϊκός πόνος (DOMS – Delayed Onset Muscle Soreness), που κορυφώνεται 24-48 ώρες μετά. Αυτός ο πόνος:
- Είναι διάχυτος και όχι εντοπισμένος σε ένα σημείο
- Υποχωρεί σε 2-3 ημέρες
- Δεν συνοδεύεται από αδυναμία ή κριγμό κατά την κίνηση
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ξεκούραση, το ελαφρύ μασάζ ή οι διατάσεις είναι αρκετές για αποκατάσταση.
Πότε πρέπει να ανησυχήσετε
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου ο πόνος είναι σημάδι τραυματισμού, που δεν πρέπει να αγνοηθεί. Αναζητήστε ιατρική αξιολόγηση αν ο πόνος:
- Εντοπίζεται έντονα στην πρόσθια ή πλάγια επιφάνεια του ώμου
- Επιμένει πάνω από μία εβδομάδα, χωρίς βελτίωση
- Εμφανίζεται έντονα τη νύχτα, ειδικά όταν ξαπλώνετε από την «πονεμένη» πλευρά
- Συνοδεύεται από αίσθημα «αστάθειας» του ώμου
- Περιλαμβάνει αδυναμία στην ανύψωση του βραχίονα ή στο κράτημα αντικειμένων
Συνήθεις παθήσεις που κρύβονται πίσω από τον πόνο
1. Τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου (η συχνότερη μορφή, η τενοντίτιδα του υπερακανθίου): Ο πιο συχνός λόγος πόνου, ειδικά σε ασκήσεις, όπως πιέσεις ώμων ή πλάγιες άρσεις.
2. Ρήξη του στροφικού πετάλου (η συχνότερη μορφή, η ρήξη του υπερακανθίου): Μπορεί να είναι μερική ή πλήρης – μαζική και να προκαλεί πόνο και αδυναμία.
3. Συμφυτική θυλακίτιδα ή παγωμένος ώμος: Εμφανίζεται όταν περιορίζεται η κίνηση και υπάρχει μικρή ή έντονη δυσκαμψία.
4. Αστάθεια ώμου: Συνήθως σε νέους αθλητές με υπερελαστικότητα ή μετά από εξάρθρημα της άρθρωσης.
5. Αρθρίτιδα: Συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες ή μετατραυματικά, κατά την οποία η φθορά του αρθρικού χόνδρου δεν συμβαδίζει με τη φυσιολογική καταπόνηση προϊούσης της ηλικίας.
6. Ασβεστοποιός τενοντίτιδα: Μια ειδικού τύπου τενοντίτιδα, που συνοδεύεται από ασβεστοποίηση μέρους των τενόντων του ώμου και έντονη φλεγμονή.
Πώς να προστατεύσετε τον ώμο σας
Η πρόληψη είναι το «κλειδί», και μπορεί να επιτευχθεί με απλές κινήσεις:
- Ζεσταθείτε σωστά πριν από κάθε προπόνηση
- Μην υπερφορτώνετε την άρθρωση με πολλά κιλά ή επαναλήψεις, ιδιαίτερα σε ακραίες θέσεις του εύρους κίνησης.
- Δώστε έμφαση στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου με ειδικές ασκήσεις και επικεντρωθείτε σε αυτές που δεν προκαλούν πόνο.
- Φροντίστε για συμμετρική μυϊκή ενδυνάμωση στις μυϊκές ομάδες των γειτονικών περιοχών (π.χ. στήθος και πλάτη)
- Αν νιώσετε ενόχληση που επιμένει, σταματήστε τη συγκεκριμένη άσκηση ή τροποποιήστε την, αν είναι εφικτό.
Τι να κάνετε σε περίπτωση τραυματισμού
Αν ο πόνος δεν υποχωρεί, μην συνεχίζετε να γυμνάζεστε αγνοώντας τον. Αυτό μπορεί να επιδεινώσει τη βλάβη. Η αξιολόγηση από έναν ειδικό ορθοπαιδικό με εμπειρία στις παθήσεις του ώμου είναι το επόμενο βήμα. Με την κλινική εξέταση μπορεί να επιτευχθεί η διάγνωση ή να συμπληρωθεί με απεικονιστικές εξετάσεις. Η θεραπεία είναι ανάλογη της βλάβης και μπορεί να περιλαμβάνει ανακούφιση με φάρμακα ή φυσικοθεραπείες, βιολογικές θεραπείες με PRP ή χειρουργική αποκατάσταση (αρθροσκοπική ή ανοικτή).
Η έγκαιρη παρέμβαση είναι αυτή που κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας απλής και άμεσης αποκατάστασης και μιας χρόνιας κατάστασης, που επηρεάζει την ποιότητα ζωής και την απόδοση.
Εμμανουήλ Μπριλάκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος
