Το διαδίκτυο αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών και των εφήβων. Από τη μάθηση και την ψυχαγωγία μέχρι την κοινωνικοποίηση, η ψηφιακή ζωή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ανάπτυξή τους.
Ο στόχος για τους γονείς δεν είναι η απαγόρευση, αλλά η καθοδήγηση και η δημιουργία μιας ισορροπημένης σχέσης με την τεχνολογία.
Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, πάνω από το 1/3 των εφήβων αναφέρει καθημερινή, σχεδόν συνεχή επαφή με φίλους μέσω διαδικτύου, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό περνά πολλές ώρες την ημέρα σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ή σε βίντεο. Παράλληλα, περίπου 1 στους 9 εφήβους εμφανίζει σημάδια προβληματικής χρήσης των social media. Αντίστοιχα, ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών δηλώνει ότι δεν θα ήθελε να ζει χωρίς πλατφόρμες όπως το YouTube.
Τα δεδομένα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι όλα τα παιδιά αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Αντίθετα, δείχνουν πόσο κεντρικό ρόλο έχει πλέον το διαδίκτυο στη ζωή τους.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο ο χρόνος χρήσης. Εξίσου σημαντικά είναι:
- το περιεχόμενο,
- η ηλικία του παιδιού
- και το κατά πόσο επηρεάζεται η συνολική του λειτουργικότητα.
Το διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο. Προσφέρει:
- πρόσβαση στη γνώση,
- υποστήριξη στη σχολική μάθηση,
- δυνατότητες δημιουργικής έκφρασης και
- ευκαιρίες επικοινωνίας
Μέσα από αυτό τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες, να ανακαλύψουν ενδιαφέροντα και να αισθανθούν ότι ανήκουν σε κοινότητες.
Η υπερβολική ή ανεξέλεγκτη χρήση ενέχει κινδύνους, όπως:
- έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο,
- διαδικτυακός εκφοβισμός,
- παραβίαση προσωπικών δεδομένων
- παραπληροφόρηση.
Επιπλέον, η συνεχής εναλλαγή ερεθισμάτων και η υπερπληροφόρηση μπορεί να επηρεάσουν τη συγκέντρωση και τη δυνατότητα βαθύτερης επεξεργασίας πληροφοριών.
Η έκθεση σε βίαιο ή μη ρεαλιστικό περιεχόμενο μπορεί επίσης να επηρεάσει τον τρόπο που τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον κόσμο και τις σχέσεις.
Έρευνες στην Ελλάδα δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί έφηβοι έχουν εκτεθεί σε περιστατικά διαδικτυακής βίας ως παρατηρητές, ενώ ένα ποσοστό έχει υποστεί εκφοβισμό. Επίσης, αρκετά παιδιά αναφέρουν ότι έχουν δεχτεί πίεση να μοιραστούν προσωπικό υλικό ή έχουν αισθανθεί ανασφάλεια κατά τη χρήση του διαδικτύου. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ενεργή και ουσιαστική παρουσία του γονέα.
Η υπερβολική χρήση του διαδικτύου δεν αποτελεί πάντα το βασικό πρόβλημα. Συχνά λειτουργεί ως σύμπτωμα.
Ένα παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί την οθόνη για να διαχειριστεί άγχος, μοναξιά ή δυσκολίες της καθημερινότητάς. Για τον λόγο αυτό, η κατανόηση των αναγκών πίσω από τη συμπεριφορά είναι πιο σημαντική από την απλή επιβολή περιορισμών.
Ο ρόλος του γονέα είναι καθοριστικός. Η δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης, η ανοιχτή επικοινωνία και η ύπαρξη σαφών ορίων αποτελούν βασικά εργαλεία.
Είναι σημαντικό οι γονείς να δείχνουν ενδιαφέρον για το τι κάνει το παιδί στο διαδίκτυο, να συζητούν μαζί του και να το εκπαιδεύουν σταδιακά στη σωστή χρήση.
Απλές και πρακτικές συμβουλές περιλαμβάνουν:
- Τοποθέτηση υπολογιστών και συσκευών σε κοινόχρηστους χώρους του σπιτιού
- Καθορισμός σταθερού χρόνου χρήσης, ανάλογα με την ηλικία
- Αποφυγή χρήσης οθόνης πριν τον ύπνο
- Ενίσχυση εξωσχολικών δραστηριοτήτων και φυσικού παιχνιδιού
- Συζήτηση για τους κινδύνους με τρόπο κατανοητό και χωρίς εκφοβισμό
Παράλληλα, είναι σημαντικό οι γονείς να λειτουργούν ως πρότυπο. Η δική τους σχέση με την τεχνολογία επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά των παιδιών.
Το διαδίκτυο αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο, το οποίο, όταν χρησιμοποιείται με όρια και καθοδήγηση, μπορεί να συμβάλει θετικά στην ανάπτυξη των παιδιών.
Ο πιο σημαντικός παράγοντας προστασίας παραμένει η σχέση του παιδιού με τον γονέα.
Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25 & το Συμβουλευτικό Κέντρο του Μαζί για το Παιδί
H Συμβουλευτική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί βρίσκεται από το 2009 δίπλα σε γονείς, εκπαιδευτικούς και εφήβους και παρέχει δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη.
Το όραμα πίσω από τη λειτουργία της Γραμμής είναι η ψυχολογική στήριξη και η ενδυνάμωση γονέων, εκπαιδευτικών και εφήβων σχετικά με προβληματισμούς και δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους και η ενίσχυση των ευρύτερων οικογενειακών και υποστηρικτικών πλαισίων των παιδιών και των εφήβων.
Η Γραμμή 115 25 είναι στελεχωμένη από έμπειρη επιστημονική ομάδα και εκπαιδευμένους εθελοντές με συνεχή κλινική εποπτεία.
Τηρείται το απόρρητο και όλες οι κλήσεις είναι επώνυμες, εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται.
Πέρα από τις τηλεφωνικές συνεδρίες, η Γραμμή 115 25 συμπληρώνεται από το Συμβουλευτικό Κέντρο, όπου προσφέρονται διαδικτυακά ή με φυσική παρουσία:
- Ολοκληρωμένος κύκλος συμβουλευτικών συνεδριών
- Ομάδες στήριξης γονέων
- Ψυχο-εκπαιδευτικά σεμινάρια συγκεκριμένης θεματολογίας σε γονείς/ εκπαιδευτικούς /εφήβους
Το σύνολο των υπηρεσιών της Συμβουλευτικής Γραμμής και του Συμβουλευτικού Κέντρου πλαισιώνουν ολοκληρωμένα, σε επίπεδο πρόληψης και πρώιμης παρέμβασης, την κάθε οικογένεια.
Οι δια ζώσης υπηρεσίες λαμβάνουν χώρα στις εγκαταστάσεις του Μαζί για το Παιδί και τα ψυχοεκπαιδευτικά σεμινάρια πραγματοποιούνται σε σχολεία και οργανωμένα σύνολα πανελλαδικά.
Όλες οι ανωτέρω υπηρεσίες προσφέρονται δωρεάν πανελλαδικά.
Οι κλήσεις στη Γραμμή 11525 από οποιοδήποτε πάροχο κινητής/σταθερής τηλεφωνίας είναι ατελείς.
Λίγα λόγια για το Μαζί για το Παιδί:
Το Μαζί για το Παιδί εργάζεται εδώ και 30 χρόνια για την προστασία χιλιάδων παιδιών στη χώρα μας. Προσφέρει ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών με στόχο κάθε παιδί σε κάθε γωνιά της Ελλάδας να έχει πρόσβαση σε βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης και σε ίσες ευκαιρίες.
Το έργο του Μαζί για το Παιδί επικεντρώνεται στην καταπολέμηση της φτώχειας, στην υγεία και την ψυχική υγεία, στην εκπαίδευση, καθώς και την υποστήριξη πληθυσμών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Είναι Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ), που στηρίζεται σε πόρους από χορηγίες εταιρειών, δωρεές ιδιωτών και από τη διοργάνωση πολιτιστικών, αθλητικών και άλλων εκδηλώσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Περισσότερα www.mazigiatopaidi.gr
